ค่าวเรื่อง แม่สอนลูก

[เครือออน]

ทำบุญอันไหน กั๋มม์ใดแปล๋งปั้น หื้อได้นงคราญ อิงเมอะ

อันบุพพะกั๋มม์ ที่ทำไว้เยอะ เป่อเลอะเป๋นเบื้อง หัวที
เมื่อปะกั๋นแล้ว ถ้อยแก้ววะจี๋ อู้จ๋าวาที ปิยะรสถ้อย
สละหื้อปั๋น สิ่งอันละหน้อย อาสาผ่อกอย ธุระ

เอาตั๋วเข้าหา ปิต๋ามาต๊ะ คารวะไหว้ วานวงศ์
ทำได้อย่างนี้ บ่มีลืมหลง ลุเจตจำนง ประสงค์แม่นหมั้น.

[หรรษา]

แล้วหมั่นเยี๊ยะก๋าร ทำงานว่าอั้น สิ่งไหนสำคัญ หื้อฮู้

ศีลห้าข้อสาม อย่าถามเล่นจู๊ หมั่นฮักหมั่นอู้ ใจ๋เดียว
มั่นคงซื่อสัตย์ อย่าลัดอย่า้เหลียว ผัวเดียวเมียเดียว ดั่งเกลี๋ยวเจือกฝั้น
หื้อหมั่นเข้าหา ป้อแม่ว่าอั้น อย่าเล่นพนัน ล่ายลัก

ขี้ฝิ่นยาจ๋าง น้ำเหล้าอย่ามัก ปากตักเอ่ยถ้อย ปิยา
อย่างอี้้้้แน่แต๊ ฮักบ่ไกล๋ต๋า สมผาถนา ดั่งเครือออนอู้.

[เครือออน]

เบื้องแรกเนอนาย ต้องใจ๋หลิ่งหลู้ เอาใจ๋เข้าจู แต๊บเก๊า

ใจ๋ฮักน้องนาย ค่ำขวายบ่ายเจ๊า จิตห้อยอยู่เฝ้า เถิงนาง
เปียรวิริยะ มัคคะป๋านกล๋าง จิตใจ๋ใฝ่วาง บ่ห่างน้องเหน้า
ทำตั๋วหื้อดี บ่หนีแบบเบ้า อาสาแบ่งเบา ธุระ

เรื่องของอิตถี ต้องมีมานะ แถมต้องใจ๋กล้า จริงจัง
ขอหื้อจื่อไว้ อย่าใจ๊มนต์ขลัง มันบ่จีรัง ปายหลังแตกหม้าย.

[หรรษา]

ต้องใจ๊ความจริ๋ง เข้าอิงบ่อ้าย จึงสมเจิงจาย เต๋มร้อย

ความเปียรมีไหน สมใจ๋ปี้น้อย บ่หวังเปิ่งหั้น มนตรา
ป้อหนานไขแล้ว ผ่องแผ้วแต๊หนา คำตอบนี้กา เต๋มร้อยว่าอั้น
คนมีผะญา ปัญญาบ่กลั้น ถามหยั๋งก็พลัน กระทู้

ตอบได้บัดเดียว หนึ่งเดียวผู้ฮู้ นักอู้แห่งห้อง ล้านนา
เครือออนป้อนี้ สมแล้วแต๊หนา ครูภูมิปั๋ญญา นามาจื่อหมั้น.

[เครือออน]

เปิ้นถามจ้าดยาว เฮาตอบก้อมสั้น ลางเทื่อเอามันส์ สาธก

เจ้าหลานหรรษา ยังมายอยก ข้าตกสล้าง ลืมคิง
"หนึ่งเดียวผู้ฮู้" คำอู้เกิ๋นจริ๋ง ม่อนจึงขอติง บ่จริงสมอ้าง
หรรษาหลานเหย เอ่ยคำบ่หล้าง ล้อเลื่อนลำปาง ยิ้มเยาะ

ขอบใจ๋เนอหรรษ์ ที่สรรคำเพราะ มาเหยาะหยอกเอิ้น เครือออน
หากมีงานเลี้ยง วันหัวเรียงหมอน เมื่อใดจักจร ปั๋นปอนหื้อเจ้า.

[หรรษา]

คนดีถ่อมตั๋ว บ่หนัวขี้เหมี้ยง ถ่อมตั๋วสำเนียง หยอกเยาะ

ดั่งเพชรเมล็ดใส บ่มในสมเพราะ จ่างเซาะสรรค์สร้าง คำดี
เครือออนป้อไท้ ดั่งพลอยหลากสี ส่องแสงแววดี คนศรีภูมิบ้าน
ลุงล้อเหมือนกั๋น ไผหันก็ห้าน ดั่งยัวริยาน เคลื่อนทัพ

ขับเคลื่อนลื่นไหล หัวใสแต๊ครับ ก็นับเป๋นอั้น หลักดี
น้อยต๊ะดั่งมุข ส่องแสงสุขสี ค่าควรเปิงมี หลายล้านโกฏิ์ตื้อ
อ้ายป๊อบเพลงซอ เปิ้นบ่ด้านดื้อ จื่อเสียงเลื่องลือ สะต๊าน

คนเล่าขานไข เรืองไรบ่ม๊าน คนศรีคู่บ้าน กำซอ
หรรษาม่อนนี้ กล่าวจี๊หื้อหนอ ความฮู้บ่ปอ เป๋นเหล็กขี้เหมี้ยง
ขอบคุณป้อหนาน บ่ซ้ำบ่เสียง กำจ๊อยสำเนียง ว่าไว้

วันหัวเรียงหมอน เครือออนป้อไท้ จักมาสู่ใกล้ ปั๋นปอน
จะมีก่อนั้น วันหัวเรียงหมอน หรรษานายมอน เจ้าบ่าวขี้เหมี้ยง.

[เพลงซอ]

อย่าข้องขุ่นใจ๋ ป้อใบหน้าเกลี้ยง หากไร้คู่เคียง ฮ่วมซ้อน

กึ๊ดมันยะหย่าง มันจ่างเดือนฮ้อน ย้อนเพราะเขามี เมียงาม
เฮาขาดคู่คิด มิ่งมิตรติดต๋าม ไผบ่ห้ามปราม ไปไหนก็ได้
อย่างอ้ายเพลงซอ ขอบอกน้องอ้าย จักไปตังใด ง่ายนัก

เหนือใต้ออกตก เลี้ยววกจ๋าตั๊ก ลักเซาะส่องผ่อ ก็เอา
อยู่โสดแบบนี้ อ้ายบ่มีเหงา สุขใจของเฮา ลักเมาจาวบ้าน 5

[เครือออน]

อยู่ตั๋วเดียวดาย สบายเสี้ยงถ้าน บ่มีใดปาน จ่องเก๊าะ

จักไปตางใด ใกล้ไกล๋ลัดเลาะ เซาะสอดแอ่วได้ ไคว่แดน
แต่บางวันนั้น มันเหงาเหลือแสน คนบ่มีแฟน มันแค้นแต๊ใบ้
ครั้นอยู่สองคน กังวลไจ้ไจ้ จะไปตางใด ยากล้ำ

ตึงมื้อตึงวัน หันหน้าซ้ำซ้ำ มันจ๊ำใจ๋หน้อย เมื่อใด
แต่บางวันนั้น สำฮาญหัวใจ๋ เจ็บป่วยเมื่อใด ได้คนอยู่เฝ้า.

[หรรษา]

สิบหลานซาวหลาน บ่เต่าลูกเต้า สิบบุตต๋าเลา ลูกไท้

ก็ยังบ่เปียง ผัวเมียนั้นไซ้ หวังเปิ่งเมื่อไข้ หนาวเย็น
หวังจูจ่วยใจ๊ เมื่อเฮาเจ็บเป๋น เรื่องนี้ประเด็น สำคัญแต้ใบ้
ได้ยินเมื่อใด หัวใจ๋สั่นไห้ จักเยี๊ยะจาใด เหียนี้

คู่หัวเรียงหมอน สะออนลบลี้ เมาหาอยู่หนี้ ตึงวัน
เซาะจ๋นเหงื่อเมี๊ยะ จะเยี๊ยะใดกั๋น หรือบุญบ่ตัน เลยบ่ถึงข้า.

[เครือออน]

ปุตตี๋ปุตต๋า ลุงอาน้าป้า หวังเปิ้งใผนา ยากแล้

บ่ถ้าว่าเขา ลูกเฮาแต๊แต๊ ลางทีก็แข้ มืดมัว
เปิ้งปี้เจ็บต๊อง เปิ้งน้องเจ็บหัว หากมีครอบครัว เปิ้งผัวเมียได้
ผัวเมียนะดี ฝากผีฝากไข้ เจ็บเป๋นเข็ญภัย มรณะ

ได้ผัวเมียดี ย่อมมีพละ มานะหาได้ เงินคำ
หากได้ผัวฮ้าย จื่อไว้เป๋นกั๋มม์ ได้เมียระยำ เป๋นกั๋มม์แต๊ใบ้.

[หรรษา]

ผัวเมียตี่ดี เป๋นศรีส่องใต้ ผัวเมียจัญไร ถ่อยจ๊า

ย่อมปาครอบครัว เมามัวถ่อยล้า ถะหลำอยู่หน้า ตางเลว
ผัวเมียรัตนะ เลิศล้ากล๋มเกลี๋ยว มีใจ๋ฮักเดียว ฝากผีฝากไข้
ผัวเมียฮักกั๋น ลูกหลานเข้าใกล้ มาจูมาไจ สู่ใจ๊

กันครอบครัวไหน จั๋ญไรถ่อยไร้ เดือดเถียงฮ้อนไหม้ แล้วกา
ลูกหลานจักบิด บ่ชิดมาหา ย่อมหันเป๋นมา กับต๋าดั่งอี้.

[เครือออน]

กั๋มม์ใผกั๋มม์มัน โตยตันมาจี้ ลางผัวก็ดี เมียฮ้าย

ลางเมียไปขวา ผัวผ่าไปซ้าย จ๋ำเป๋นต้องหม้าย แยกเฮือน
ลางก็ดีไซร้ ใผไหนบ่เหมือน ยกหอยอเฮือน สองเหมือนเพื่อนแก้ว
ผัวฮิเมียหา อู้จ๋าเจื้อยแจ้ว เหมาะกับเป๋นแนว จีวิต

เครือออนยังรอ ยังบ่สัมฤทธิ์ จีวิตยังต้อง กั๋งวล
ลางเตื้อก็ฮ้าย ลางไร้เหตุผล ลางเตื้อก็ทน สับสนแต๊ใบ้.

[ล้อเลื่อน]

ล้อเลื่อนเหมือนกั๋น บางวันใคร่ไห้ หัวอกภายใน แน่นกั๊ด

เฮานั่งดื่มเบียร์ เมียจวนไปวัด ไปฟังตุ๊เจ้า อบรม
เฮาชอบน้ำเพี้ย ใส่ดีขมๆ เมียชอบมะยม ของอมส้มเปรี้ยว
เฮาชอบใจ๊ตางค์ น้องนางโคตรเขี้ยว ต๋าเขียวหันมา หน้ายักษ์

แต่สิ่งตี้ดี เขานั้นมีนัก เลยอยู่กั๋นได้ ต่อไป
ชีวิตกู้นั้น ปั้นได้ดั่งใจ๋ ค่อยปั้นกั๋นไป ตามใจ๋ชอบสู้

[เครือออน]

ม่อนข้านั้นหนอ บ่ใจ้แกล้งอู้ สังเวชน่าดู จีวิต

เหมือนดำกับขาว มันหวาวมืดมิด จีวิตเป๋นได้ จาใด
ผัวไปตางวัด ขัดเกล๋าจิตใจ๋ เมียเฮาซ้ำไป ในบ่อนมักเหล้น
อู้ดีก็ดาย อู้ฮ้ายก็เต้น หยังมาลำเค็ญ เจ้นล้ำ

อดเอาเนอเฮา อดเอาซ้ำซ้ำ อดเหียจุก้ำ จุ้ปาย
เพื่อลูกเฮานั้น อดมันจนต๋าย อดไว้เนอจาย ใจ๊กั๋มม์หื้อเสี้ยง.

[หรรษา]

บางคนครอบครัว ปอหมองหม่นเหมี้ยง ย้อนคู่เดินเคียง มันฮ้าย

บางคนก็ผัว เมาหนัวเหล้นพ้าย ซ้ำฮ้ายเมียหั้น เซเมา
ลางครอบครัวนั้น ดีเอ็นดูเขา เจ๊าเมาเย็นเมา ก๋วนเก๋าเดือดไหม้
ครอบครัวบางคน ก็สากราบไหว้ ถือรัตนะตรัย บ่ละ

มันมีมากมาย หลากหลายสัพป๊ะ โลกะโขงห้อง จุมปู
ต๋ามก๋รรมเฮาเต๊อะ ตึงเปิ่นตึงตู๋ จะดิ่งเข้าฮู จะฟูก็ได้.

[เครือออน]

พุทธะสอนกั๋ม หื้อจ๋ำไจ้ไจ้ กั๋มใผกั๋มมัน อัตต๊ะ

กั๋มดีคือกั๋ม น้อมนำธัมมะ มัคคะขีดเส้น ตางเตียว
กั๋มชั่วกั๋มฮ้าย เหมือนไม้ปล๋ายเถียว ต้นฮ้ายปล๋ายเลว ตางเตียวบอดใบ้
กั๋มบุพพะกั๋ม กั๋มชาติก่อนไส้ มาตันเอาใน ชาตินี้

ยากดีมีจ๋น กั๋มดลส่งจี๊ ห่อนลี้กั๋มได้ เนอนาย
สร้างบูญเอาไว้ เต๊อะท่านตังหลาย อย่าเกิดมาดาย หายใจ๋ขว้างเหล้น.

[หรรษา]

เวลาตี่เหลือ เริ่มเข้าสู่เส้น ความต๋ายเป๋นเกณฑ์ อยู่ไป๊

ชีวิตตี่เหลือ สร้างดีเอาไว้ มัจจุราชใกล้ ตึงวัน
สิ่งไหนต่ำจ๊า หื้อละหนีกั๋น เวลาสำคัญ บ่รอไผได้
ความชั่วรีบหนี ความดีรีบใกล้ เวลาเดินไป บ่ยั้ง

ฉนั้นขนขวาย อย่าได้พลาดพลั้ง สติเข้าตั้ง อย่าลืม
ตางประมาทนั้น อย่าดั้นเคร่งขึม และอย่าได้ลืม ตางดีสู่สร้าง.

[เครือออน]

ขอหื้อทำบุญ กุศลแผ่กว้าง เพื่อแปล๋งหนตาง สูฟ้า

เตื่อมป๋ารมี หื้อมันสง้า เพื่อหวังปายหน้า นิปปาน์
หื้อตานตานะ ศีละฮักษา หมั่นภาวนา ฮักษาจิตหมั้น
ความชั่วบ่มี ความดีแปล๋งปั้น เตื่อมแถ้งตึงวัน บุญญะ

ทำใจ๋สบาย บ่หมายโก๋รธะ โมหะบ่ข้อง ขุ่นมัว
ความโลภโลภะ สละบ่หนัว น้ำกลิ้งใบบัว บ่มัวบ่ข้อง.

[หรรษา]

ความชั่วรีบหนี ความดีรีบต้อง อร่ามเรืองรอง สง้า

อันบุญกุศล บันดลบ่ล้า หอมตั่วแหล่งหล้า ถึงอินทร์
ความชั่วตางฮ้าย เหม็นเน่าโผผิน สู่แดนดิ่งดิน นรกเอ่าไหม้
ความชั่วรีบหนี ความดีรีบใกล้ ผลมันเป๋นไป อย่างนั้น

หว่านเมล็ดถั่วแป๋ ต้นกล้าถี่ซั้น บ่กั๊นเป๋นหั้น เมล็ดงา
หว่านบุญบ่แกล๊ว กลับเป๋นบาปหนา หว่านสังใดจา มันห่อนเป๋นอั้น.

[เครือออน]

ก๋ารจักทำดี ต้องมีจิตหมั้น บ่หวั่นไหวเฟือน ปะแล้ด

จักไต่ครรลอง ใจ๋ต้องซื่อแซ้ด จักแป๊ดบ่ได้ สักกำ
เรื่องบาปเรื่องฮ้าย อย่าได้ถลำ ต้องตั้งใจ๋ทำ ความดีเท่าอั้น
ความโลภโกรธหลง ต้องปล๋งอดกลั้น อย่าไหลโตยมัน ต๋ามน้ำ

ตั้งใจ๋หื้อดี อันนี้ขอย้ำ ต้องแป๋งใจ๋ป้ำ อดเอา
เขาเลวเขาฮ้าย จะไปว่าเขา มันอยู่ที่เฮา เอาตั๋วหื้อป้น.

[หรรษา]

อย่าเอาตางดำ มาตำขวางกลั้น มันจักพัวพัน จีวิต

ทำชั่วบาปก๋รรม แม้เพียงน้อยนิด จักติดต๋ามหั้น จิตเฮา
ยามใกล้ต๋ายนั้น จิตฟุ้งก๋วนเก๋า ความชั่วมัวเมา จักเผาจิตไหม้
ย่อมปาเอาต๋น เรรนต่ำใต้ อเวจี๋ไป เดือดฮ้อน

หากเอากุศล เข้าดลสะต๊อน จักย้อนหาเจ้า มันเอง
ทำชั่วได้ชั่ว ทำดีบ่เกร๋ง ติดต๋ามโตงเตง ดั่งเงาต๋ามเจ้า.

[เครือออน]

กั๋มชั่วฮอดหมาย ใจ๋ก๋ายหม่นเศร้า กั๋มดีมาเนา สว่างตุ๊กข์

กั๋มใผกั๋มมัน โตยตันเป๋นปุ๊ก กั๋มดีก็สุข คืนวัน
หากเป๋นกั๋มฮ้าย มาส้ายมาหวัน กั๋มฮ้ายมาตัน มหันต์ตุ๊กข์ข้อน
กั๋มปัจจุบัน โตยตันหวันต้อน มาขบมาฟอน หื้อตุ๊กข์

เดี๋ยวนี้กั๋มเวร เป๋นกั๋มประยุกต์ สุขตุ๊กข์ฮอดได้ ในบัน
ทำดีทำฮ้าย บ่ได้แปรผัน กั๋มตึงโตยตัน ตึงวันไจ้ไจ้.

[หรรษา]

เวรเหยบาปก๋รรม ปานำฮ้อนไหม้ ไผไหนคนใด ก็ฮู้

ว่ามันเป๋นก๋รรม ยังทำยัดยู้ ใคร่หัวนั่งสู้ ดายๆ
เอาก๋รรมเข้ามัด ต้นบ่าแคว้งต๋าย แล้วจุดเผาไฟ บางคนว่าหื้อ
หิรินั้นหนา ความอายด้านดื้อ บ่เกยมีฤๅ ใคร่ฮู้

โอตตัปปะเหย เกร๋งกลั๋วบาปยู้ บ่เกยเข้าสู้ ในคิง
นับวันบาปฮ้าย ความชั่วเข้าสิง หาตี่เปิ่งปิง ตี่ไหนจักได้.

[เครือออน]

ตึงบาปตึงบุญ หมุนโตยไจ้ไจ้ โตยตันวันใด ส่งย้น

กั๋มม์ดีโตยตัน ก็ปันได้ป๊น ปาตั๋วหื้อป้น ตางเลว
หากเป๋นกั๋มม์ฮ้าย ปันได้ห่าเหว ปาตั๋วหื้อเตว สู่เปล๋วไฟหม้อ
กั๋มม์ปัจจุบัน สำคัญปันป้อ กั๋มม์เก่าชะลอ หลีกเร้น

หากปัจจุบัน กิ๋นตานบ่เว้น มีศีลเป๋นเส้น มัคคา
กั๋มม์เก่าอันฮ้าย บ่ได้ค่ำขา กั๋มม์เก่าเลือนลา อโหสิหื้อ.

[หรรษา]

บาปหนักตังหลาย หมื่นล้านโกฏิตื้อ บ่ก๋ำยำตือ แล้วนั้น

สิ่งเก่าออนหลัง อภัยเจื่องจั๊น อย่าผันหน่วงห้อง อุรา
อดีตผ่านพ้น ลับลอยไกล๋ต๋า เอาปัจจุปั๋นนา นี้เป๋นตี่ตั้ง
สร้างความสุขขี อย่าหนีสะลั้ง ทำต๋ามคลองธรรม พระพุทธ

ย่อมจักสุขขี ตุกขีหื้อหยุด ชำรุดก็สร้าง ซ่อมแซม
สิ่งไหนขาดวิด หื้อติดเพิ่มแจ๋ม สิ่งดีอยู่แอม เฝ้าอยู่ป่างข้าง.