|
คร่าว, ฅ่าว
(อ่านว่า "ค่าว")
เป็นฉันทลักษณ์ที่ชาวบ้านล้านนานิยมใช้กันมากที่สุด
ดังจะเห็นได้จากการใช้คำประพันธ์ประเภทนี้อย่างกว้างขวาง คือใช้ในการแต่ง
- คร่าวก้อม ซึ่งเป็นโวหารที่กินใจ หรือ
สุภาษิตสั้นๆ ที่มักใช้ประกอบการสนทนา
- คำคร่าวคำเครือ
เป็นสำนวนแบบฉบับที่หนุ่มสาวใช้เจรจาเป็นโวหารรัก
- คร่าวใช้ เป็นจดหมายที่มีไปมาระหว่างหนุ่มสาว
เทียบได้กับเพลงยาวของภาคกลาง
- คร่าวร่ำ ใช้พรรณนาเหตุการณ์ต่างๆ
คล้ายกับจดหมายเหตุ เช่น คร่าวร่ำน้ำนอง
คร่าวร่ำครัวทานสลากย้อม คร่าวร่ำครูบาศรีวิชัย
- คร่าวธัมม์ ใช้ในการแต่งเรื่องชาดก
ซึ่งมีลักษณะคล้ายเรื่องประเภท จักรๆวงศ์ๆ เพื่ออ่านและเล่าสู่กันฟังทั่วไป
เช่น หงส์หิน เจ้าสุวัตรนางบัวฅำ ก่ำกาดำ เป็นต้น
คร่าว
1 บท มี 3 บาท (3 บรรทัด) บาทละ 4 วรรค
โดยในบทเริ่มต้นจะแตกต่างจากบทที่สองและต่อๆไป
ผู้แต่งสามารถแต่งคร่าวได้โดยไม่จำกัดความยาว แต่ในกรณีที่แต่ง คร่าวร่ำ
คร่าวใช้ และ คร่าวธัมม์ หรือ วรรณกรรมชาดก ที่นำมาแต่งด้วยคร่าวนั้น
มักจะลงท้ายด้วยโคลงสอง
|