คำเมือง ภาษาพื้นบ้านมักจะมีสร้อยคำ - ชาญ สิโรรส
สร้อยคำเกี่ยวกับสี
สร้อยคำเกี่ยวกับแสง-เสียง
สร้อยคำเกี่ยวกับกลิ่น-รส
สร้อยคำเกี่ยวกับรูปร่าง-ลักษณะ
สร้อยคำเกี่ยวกับกิริยา-อาการ
สร้อยคำเกี่ยวกับอุณหภูมิ-สภาวะอากาศ
   
สร้อยคำเกี่ยวกับสี
   
ดำคึลึ หมายถึง คนอ้วนล่ำผิวดำ
ดำผืด หมายถึง ฝูงนกฝูงกาขนดำอยู่เป็นฝูง
ดำคุมมุม หมายถึง ดำสลัวอยู่ในความมืด
ดำขิกติ้ก หมายถึง ดำซุปเปอร์
ดำคิมมิม หมายถึง คนผอมกระหร่อง ผิวดำ
ดำเหมือนเเหล็กหมก หมายถึง ดำเหมือนเหล็กไหม้ไฟ
ดำเหมือนหมิ่นหม้อ หมายถึง ดำเหมือนเขม่าติดหม้อดินที่ไหม้ไฟ
ดำผึด หมายถึง ดำทั่วทั้งแถบ
ดำผึดำผึด หมายถึง ดำมากๆทั่วๆไป
แดงฮ่าม หมายถึง แดงอร่าม
แดงเผ้อเหล้อ หมายถึง แดงเป็นจุดใหญ่จุดเดียว
แดงปะหลึ้ง หมายถึง แดงจัดมาก
แดงปะหลิ้ง หมายถึง แดงอมชมพู แดงเป็นจุดเล็กๆ
เหลืองฮ่าม หมายถึง เหลืองอร่าม
เหลืองเอิ่มเสิ่ม หมายถึง เหลืองอมส้ม
เขียวอุ้มฮุ่ม หมายถึง เขียวแก่
เขียวปึ้ด หมายถึง เขียวจัดมาก
มอยอ้อดฮ้อด หมายถึง สีน้ำตาลหม่น
ขาวจั๊วะ หมายถึง ขาวนวล
ขาวโจ๊ะโฟ้ะ หมายถึง ขาวมากๆ
ขาวเผื้อะขาวเผือก หมายถึง มองไปทางไหนก็ขาวไปหมด
เปิดเจ้อะเห้อะ หมายถึง สีขาวซีด
หม่นซ้อกป้อก หมายถึง หม่นมัวหรือเทาอ่อน
หม่นโซ้กโป้ก หมายถึง หม่นสกปรกหรือสีเทาแก่
หมองซ้อกต๊อก หมายถึง ดูเก่า หรือซีด จืดไป
เส้าแก๊ก หมายถึง สีหม่นหมองมาก
เส้าตึ้มตื้อ หมายถึง ใบหน้าหมองคล้ำ สีมืดไม่สดใส
ลายขุ่ยหยุ่ย หมายถึง ลายพร้อย หรือลายเป็นดอกดวง
ใสอ้อดหล้อด หมายถึง สดใสแบบอาบน้ำเสร็จใหม่ๆ
ใส่ยงยง หมายถึง สว่างจ้า
   
สร้อยคำเกี่ยวกับแสง-เสียง
   
มืดแถ้ก หมายถึง มืดสนิท
มืดสะลุ้ม หมายถึง มืดสลัวๆ
มืดซุ้มซิ้ม หมายถึง มืดนิดๆ
มืดวุ่ยวาย หมายถึง มืดลางๆ ยังพอจำหน้ากันได้
แจ้งฮุมหุฮุมหู่ หมายถึง สว่างลางๆเลือนๆ
แจ้งฮ่าม หมายถึง สว่างจ้าสว่างเรืองรอง
แจ้งลึ้ง หมายถึง สว่างโร่เห็นได้ชัด
แจ้งดีขวายงาม หมายถึง สว่างปลอดโปร่งโล่งใจไม่มีอุปสรรค
หันวุยวาย หมายถึง เห็นเลือนๆลางๆ
ดั้กปิ้ง หมายถึง เงียบกริบ
ดั้กปิ้งเย็นวอย หมายถึง เงียบเชียบ
ดั้กแส้ป หมายถึง ไม่ได้ข่าวคราว
ดั้กก๊กงก หมายถึง นั่งนิ่ง
ดังทึดทึด หมายถึง เสียงดังก้องไปทั่ว
   
สร้อยคำเกี่ยวกับกลิ่น-รส
   
เหม็นโอ๊ง, เหม็นโอ่ หมายถึง เหม็นเน่า
จ๋างแจ้ดแผ้ด หมายถึง จืดชืด
ขมแก๊ก หมายถึง ขมมาก
ส้มโจ๊ะโล๊ะ หมายถึง รสเปรี้ยวมาก
ฝาดหยั่งก้นตุ๊ หมายถึง รสฝาดมาก
   
สร้อยคำเกี่ยวกับรูปร่าง-ลักษณะ
   
แหลวแหล้ะแหลวแล่น หมายถึง แหลกไม่มีชิ้นดี
แหลวแฝ้ะแหลวแฟ่น หมายถึง แหลกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย
แหลวแฟ่น หมายถึง แหลกเป็นชิ้น
แหลวแตว หมายถึง แหลกเป็นชิ้นของเหลวเหมือนน้ำ
แหลวเมอะมะ หมายถึง แหลกเป็นชิ้นเหนอะหนะ
เปิดโต้โหล้ หมายถึง เปิดโล่ง
แน่นแท้ก หมายถึง หนาแน่น แข็งแรง
มั่นถึ้งหรือแน่นถึ้ง หมายถึง หนาแน่น ไม่ขยับเขยื้อน
บางแต๊บแย้บ หมายถึง บางเบามาก
ซื่อเหมือนข้าวหนมวง หมายถึง ไม่ซื่อตรง (เป็นคำประชดประชัน)
ซื่อแซ้ด หมายถึง ตรงเหมือนไม้บรรทัด
แข็งเป๊ก หมายถึง แข็งมาก
แข็งเกิ้กเดิ้ก หมายถึง ลักษณะแข็งทื่อ
แข็งกึ่งดึ่ง หมายถึง แข็งทื่อเหมือนศพ
สูงเอิดเอิ้ง หมายถึง สูงใหญ่
สูงเหมือนเผด หมายถึง สูงเหมือนเปรต ผอมสูง
สูงใบ้สูงง่าว หมายถึง สูงมากจริงๆ
ต่ำแม้ดแก้ด หมายถึง ลักษณะคนเตี้ยแกร็น
ต่ำป้อกหล้อก หมายถึง เตี้ยหม้อต้อ
ต่ำม๊อกก๊อก หมายถึง มะขามข้อเดียว
สั้นป้อกหล้อก หมายถึง คนเตี้ยกลม
สั้นกิ้มดิ้ม หมายถึง สั้นจุ๊ดจู่
ยาวอ้าดลาด หมายถึง คนสูงใหญ่หรือสัตว์ตัวยาวใหญ่เช่นงู
ยาวโจ๊ะโละ หมายถึง หน้ายาว
ยาวเฟื้อย หมายถึง ยาวเป็นทางยาวไปตลอด
มุ่นมุ้กกุ๊ก หมายถึง สั้นๆทื่อๆ
มนมุ่งก่ง หมายถึง กลมใหญ่เห็นได้ชัด
มนแกว๊ด หมายถึง กลมดิก
มนอุ๊มลุ๊ม หมายถึง กลมๆรีๆ
ป้อมป้อกหล้อก หมายถึง เตี้ยกลมเล็ก
ปุ้มปุ๊กหลุ๊ก หมายถึง อ้วนกลมเล็ก
ตุ้ยอุ๋ยหลุน หมายถึง อ้วนใหญ่
ตุ้ยลุ้ย หมายถึง อ้วนท้วนสมบูรณ์
ตุ้ยเหมือนปกอึ่งยืน หมายถึง อ้วนจนลุกไม่ขึ้น
ผอมแก้งแด้ง หมายถึง ผอมขี้ก้าง ผอมแห้ง
ผอมเหมือนผีจั๊กแค่ หมายถึง ผอมมีแต่กระดูก
หม้ดผี้หลี้ หมายถึง สวยสดใส
หม้ดจุ้นอุ้น หมายถึง เปลือย
หม้ดสุ่ย หมายถึง หมดอันสุดท้าย
หม้ดหลึ้ง หมายถึง หมดเกลี้ยงไม่มีเหลือแม้เศษเล็กน้อย